Konopia lecznicza a choroba Parkinsona

Czym jest choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona to postępująca choroba neurodegeneracyjna wynikająca z utraty neuronów dopaminergicznych. Objawy ruchowe: drżenie spoczynkowe, sztywność, spowolnienie, zaburzenia chodu i równowagi; pozaruchowe: zaburzenia snu (w tym zaburzenia zachowania w fazie REM), ból, depresja, lęk, zaparcia, zaburzenia poznawcze i omamy w zaawansowanych stadiach.

Standardowe leczenie

Lewodopa, agoniści dopaminy, inhibitory MAO-B i COMT, amantadyna; w zaawansowanej chorobie głęboka stymulacja mózgu lub terapie infuzyjne. Równie ważne są rehabilitacja, logopedia i leczenie objawów pozaruchowych. Leczenie prowadzi neurolog.

Co mówią badania

Niewielkie badania randomizowane (m.in. nabilon, CBD, THC:CBD; po kilkanaście-kilkadziesiąt osób) nie wykazały istotnej poprawy objawów ruchowych. Pojedyncze badania sugerowały korzyść w zakresie bólu, lęku, jakości snu i zaburzeń zachowania w fazie REM, ale są zbyt małe, by formułować zalecenia; trwają większe badania CBD. Badania obserwacyjne (ankiety) zgłaszają subiektywną poprawę u części chorych, przy częstych działaniach niepożądanych. Międzynarodowe Towarzystwo Chorób Parkinsona i Zaburzeń Ruchowych nie zaleca kannabinoidów.

Kiedy lekarz może rozważyć terapię

Wyjątkowo, jako element wspomagający przy bólu przewlekłym lub zaburzeniach snu opornych na leczenie, u chorego bez zaburzeń poznawczych i omamów, po ocenie ryzyka upadków. Decyduje neurolog prowadzący leczenie.

Przeciwwskazania i na co uważać

Zaburzenia poznawcze, omamy i psychoza (częste w zaawansowanej chorobie i przy lekach dopaminergicznych) są przeciwwskazaniem do THC. Spadki ciśnienia przy wstawaniu (nasilone przez lewodopę i THC) zwiększają ryzyko upadków. Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi i uspokajającymi.

Objawy pozaruchowe - gdzie pojawia się pytanie o kannabinoidy

Pacjenci rzadko pytają o konopie z powodu drżenia; częściej chodzi o objawy pozaruchowe, które leczy się trudniej:

• ból (mięśniowo-szkieletowy, dystoniczny, neuropatyczny) - dotyczy większości chorych
• bezsenność, fragmentacja snu i zaburzenia zachowania w fazie REM (wykrzykiwanie, ruchy we śnie)
• lęk i depresja, często nasilające się w okresach „off”
• nudności przy lekach dopaminergicznych

Jak przebiega terapia, jeśli neurolog ją rozważy

Wyłącznie jako leczenie wspomagające bólu lub snu, u chorego bez zaburzeń poznawczych i omamów, po ocenie ryzyka upadków i ciśnienia ortostatycznego. Neurolog wybiera małe dawki wieczorne, preparaty o niskiej zawartości THC, i ocenia po 4-8 tygodniach ból, sen oraz - koniecznie - funkcje poznawcze i równowagę. Jakiekolwiek omamy, splątanie lub upadek kończą terapię. Pierwsza wizyta z przepisaniem preparatu odbywa się stacjonarnie.

Co zabrać na wizytę i o co zapyta neurolog

Przygotuj:

• listę leków z godzinami przyjmowania, w tym lewodopy i agonistów dopaminy
• opis objawów pozaruchowych: ból, sen, nastrój, omamy, zawroty głowy przy wstawaniu
• informację o upadkach i zaburzeniach pamięci
• wyniki ostatnich badań neurologicznych, w tym oceny poznawczej (np. MoCA)
• listę chorób serca i aktualne ciśnienie

Czego realistycznie oczekiwać

Chorzy i rodziny pytają często, czy konopie zmniejszą drżenie lub spowolnią chorobę. Nie ma na to dowodów: badania nie wykazały wpływu na objawy ruchowe ani na przebieg choroby. Realistyczny zakres to ewentualne, niepewne wsparcie w bólu lub śnie u wybranych chorych, z wysokim ryzykiem działań niepożądanych typowych dla osób starszych. Dla większości pacjentów odpowiedzią neurologa będzie optymalizacja leczenia dopaminergicznego i objawów pozaruchowych metodami o lepszych dowodach.

Jaki specjalista i jak wygląda wizyta

Neurolog prowadzący leczenie choroby Parkinsona. Zabierz dokumentację, listę leków z godzinami przyjmowania i opis objawów pozaruchowych (sen, ból, nastrój). Pierwsza wizyta z przepisaniem preparatu odbywa się stacjonarnie.