- W Polsce surowcem farmaceutycznym z konopi jest susz (Cannabis flos) i ekstrakt (Cannabis extractum); z nich apteka może sporządzić leki recepturowe.
- Susz opisuje się w procentach (THC 20% = 200 mg/g), ekstrakty w mg/ml - te jednostki nie są porównywalne wprost.
- Inhalacja działa szybko i krótko, podanie doustne wolno i długo; dlatego lekarz dobiera postać do rodzaju i pory dolegliwości.
- Nie publikujemy listy produktów z dawkowaniem - stężenie i schemat ustala lekarz, a wiążąca jest etykieta i charakterystyka surowca.
Postacie konopi leczniczej w Polsce
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii dopuszcza jako surowiec farmaceutyczny ziele konopi innych niż włókniste (susz) oraz wyciągi, nalewki i żywicę. W praktyce aptecznej funkcjonują trzy grupy: susz do waporyzacji, standaryzowane ekstrakty doustne i leki recepturowe sporządzane z tych surowców.
| Postać | Nazwa farmaceutyczna | Jak opisana | Droga podania | Co ustala lekarz |
|---|---|---|---|---|
| Susz | Cannabis flos | THC i CBD w % (np. THC 22%, CBD <1%) | inhalacja (waporyzator) | odmiana/rejestr, dawka w mg lub g, liczba inhalacji |
| Ekstrakt / olej | Cannabis extractum (normatum) | THC i CBD w mg/ml (np. THC 10 mg/ml, CBD 10 mg/ml) | doustna (krople, strzykawka) | stężenie, objętość w ml, pory podania |
| Lek recepturowy | np. czopki, kapsułki, roztwór olejowy | dawka THC/CBD w mg na jednostkę | doustna, doodbytnicza | skład, dawka na sztukę, liczba sztuk |
| Produkt leczniczy gotowy | np. aerozol THC:CBD (nabiksimole) | mg na rozpylenie | na błonę śluzową jamy ustnej | wskazanie z rejestracji, liczba rozpyleń |
Jak czytać jednostki na etykiecie
Największym źródłem pomyłek jest mieszanie jednostek suszu i ekstraktów. Procent w suszu to stosunek masy: THC 20% oznacza 200 mg THC w 1 g suszu (20% m/m). Ekstrakty podają stężenie na objętość: THC 10 mg/ml oznacza 10 mg THC w 1 ml oleju - 0,1 ml (ok. 2-3 krople, zależnie od kroplomierza) to 1 mg THC. Leki recepturowe podają dawkę na sztukę, np. 5 mg THC w czopku.
| Zapis | Znaczenie | Przykład przeliczenia |
|---|---|---|
| 20% | masa substancji w masie surowca (% m/m) | THC 20% → 200 mg THC w 1 g suszu; 0,1 g suszu zawiera 20 mg THC |
| 200 mg/g | to samo co 20% m/m | zapis stosowany w certyfikatach analizy |
| 10 mg/ml | masa substancji w objętości roztworu | 0,5 ml ekstraktu THC 10 mg/ml = 5 mg THC |
| THC 10:CBD 10 | proporcja stężeń dwóch kannabinoidów | zwykle oznacza 10 mg/ml THC i 10 mg/ml CBD |
| ±10% | tolerancja rejestrowa zawartości w suszu | THC 22% ±10% → partia może mieć 19,8-24,2% |
Inhalacja a podanie doustne: czas działania
| Cecha | Inhalacja (susz, waporyzator) | Podanie doustne (ekstrakt, kapsułki) |
|---|---|---|
| Początek działania | kilka minut | 30-120 minut |
| Szczyt | ok. 10-30 minut | 2-4 godziny |
| Czas działania | 2-4 godziny | 6-8 godzin, czasem dłużej |
| Zmienność między osobami | mniejsza, łatwiej miareczkować | większa (posiłek, metabolizm wątrobowy) |
| Typowe zastosowanie wg lekarzy | objawy napadowe, dolegliwości w ciągu dnia | objawy stałe, noc, osoby z chorobami płuc |
| Ryzyka swoiste | podrażnienie dróg oddechowych, sprzęt | opóźniona reakcja → ryzyko przedawkowania przy „dokładaniu” |
Różnice te wyjaśniają, dlaczego lekarze często łączą postacie: ekstrakt doustny jako „podstawę” na objawy stałe lub nocne i susz do waporyzacji na zaostrzenia. Taki schemat, jego dawki i warunki zmiany ustala wyłącznie lekarz prowadzący.
Leki recepturowe z konopi
Z suszu lub ekstraktu apteka może sporządzić lek recepturowy według składu zapisanego przez lekarza: czopki (gdy podanie doustne jest niemożliwe, np. przy wymiotach), kapsułki o określonej dawce, roztwór olejowy o zadanym stężeniu. Lek recepturowy ma termin ważności liczony w tygodniach i wymaga przechowywania zgodnie z zaleceniem apteki. Wycena zależy od ilości surowca i kosztu wykonania; nie podlega refundacji.
- lekarz podaje substancję, dawkę na jednostkę i liczbę jednostek; apteka dobiera podłoże i technologię
- nie każda apteka wykonuje leki recepturowe z konopi - warto zapytać przed złożeniem recepty
- czas realizacji to zwykle od 1 do kilku dni
Kto decyduje o postaci i dawkowaniu
Lekarz. Wybór postaci zależy od wskazania (objawy stałe czy napadowe), chorób współistniejących (płuca, wątroba, przewód pokarmowy), wieku, dotychczasowego leczenia i preferencji pacjenta. Dawkowanie prowadzi się od najniższych dawek z powolnym zwiększaniem, osobno dla każdej postaci. Dlatego na tej stronie nie podajemy ani listy produktów, ani dawek: taka informacja bez kontekstu lekarskiego byłaby myląca, a w przypadku leku na receptę - niedozwoloną reklamą.
Najczęstsze pytania
Czym różni się ekstrakt od suszu?
Susz (Cannabis flos) to wysuszone kwiatostany o deklarowanej zawartości THC i CBD w procentach, stosowane głównie w waporyzacji. Ekstrakt (Cannabis extractum) to wyciąg z suszu rozpuszczony w oleju, dawkowany doustnie w mililitrach lub kroplach, o stężeniu podawanym w mg/ml. Obie postacie są surowcami farmaceutycznymi na receptę.
Co oznacza „THC 10 mg/ml”?
Że w 1 ml ekstraktu jest 10 mg THC. Jeśli lekarz zaleci 0,2 ml, dawka wynosi 2 mg THC. Dla porównania: w 1 g suszu o zawartości THC 20% jest 200 mg THC, ale przy waporyzacji do organizmu trafia tylko część.
Czy ekstrakt działa dłużej niż susz?
Tak. Po inhalacji efekt pojawia się w ciągu minut i trwa 2-4 godziny; po podaniu doustnym początek następuje po 30-120 minutach, a działanie utrzymuje się 6-8 godzin, przy większej zmienności wchłaniania. To jeden z powodów, dla których lekarz dobiera postać do rodzaju i pory dolegliwości.
Czy mogę sam zmienić susz na ekstrakt?
Nie. Postać, stężenie i dawkowanie ustala lekarz; dawki w mg nie przenoszą się 1:1 między inhalacją a podaniem doustnym ze względu na inne wchłanianie i metabolizm (po podaniu doustnym powstaje aktywny metabolit 11-OH-THC).
Czy czopki i kapsułki z konopi są dostępne w aptece?
Jako leki recepturowe - apteka sporządza je na podstawie recepty lekarza z surowca farmaceutycznego (suszu lub ekstraktu). Nie są to gotowe produkty z półki; skład i dawkę określa lekarz.
Czy olejek CBD ze sklepu to to samo co ekstrakt z apteki?
Nie. Produkty ze sklepów to suplementy lub kosmetyki bez standaryzacji farmaceutycznej, bez THC powyżej 0,3% i bez badań klinicznych. Ekstrakt apteczny jest surowcem farmaceutycznym o kontrolowanym stężeniu, wydawanym na receptę.
Porozmawiaj z lekarzem o postaci leku
Na LekarzKonopny wybierzesz lekarza konopnego według specjalizacji, ceny i formy wizyty. O postaci, stężeniu i dawkowaniu decyduje lekarz po osobistym zbadaniu.
Źródła
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, art. 33a-33b (surowiec farmaceutyczny z konopi innych niż włókniste)
- Farmakopea Polska - monografie Cannabis flos i Cannabis extractum normatum (Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych)
- Huestis M.A. (2007). Human cannabinoid pharmacokinetics. Chemistry & Biodiversity - różnice farmakokinetyki inhalacji i podania doustnego
- MacCallum C.A., Russo E.B. (2018). Practical considerations in medical cannabis administration and dosing. European Journal of Internal Medicine
- Treść ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani reklamy produktu leczniczego wydawanego na receptę.
- O zasadności i bezpieczeństwie terapii, doborze surowca, dawkowaniu i właściwej formie konsultacji decyduje wyłącznie lekarz po ocenie indywidualnej sytuacji użytkownika.
- Konopia lecznicza to surowiec farmaceutyczny wydawany wyłącznie na receptę (Rpw). O zasadności leczenia decyduje lekarz.