- ADHD to zaburzenie neurorozwojowe z deficytem uwagi, impulsywnością i nadruchliwością; u dorosłych często nierozpoznane.
- Standard: psychoedukacja, terapia, leki stymulujące (metylofenidat) i niestymulujące (atomoksetyna) pod opieką psychiatry.
- Kannabinoidy: dowody niewystarczające - jedno małe badanie pilotażowe bez istotnego efektu; używanie konopi może pogarszać uwagę i pamięć.
Co mówią dowody naukowe
Dowody niewystarczająceBrak wystarczających dowodów naukowych na skuteczność kannabinoidów w ADHD - to wskazanie badane, lecz niepotwierdzone. Diagnozę i leczenie prowadzi specjalista.
Poziom dowodów naukowych różni się w zależności od wskazania. Powyższa ocena ma charakter informacyjny i nie przesądza o skuteczności terapii u konkretnej osoby.
Czym jest ADHD
ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) to zaburzenie neurorozwojowe obecne od dzieciństwa, u ok. 2,5% dorosłych utrzymujące się w postaci trudności z koncentracją, organizacją, impulsywności, niepokoju wewnętrznego i zaburzeń regulacji emocji. Często współistnieją zaburzenia snu, lękowe, depresja i uzależnienia. Diagnozę stawia psychiatra po wywiadzie obejmującym dzieciństwo.
Standardowe leczenie
Psychoedukacja, terapia poznawczo-behawioralna i coaching, a w farmakoterapii leki stymulujące (metylofenidat, lisdeksamfetamina) o wysokiej skuteczności oraz niestymulujące (atomoksetyna). Leczenie prowadzi psychiatra; leki stymulujące wymagają kontroli ciśnienia i tętna.
Co mówią badania
Jedyne randomizowane badanie (Cooper i wsp., 2017, 30 dorosłych, preparat THC:CBD) nie wykazało istotnej statystycznie poprawy objawów; obserwowano jedynie nieistotny trend. Badania obserwacyjne wskazują, że osoby z ADHD częściej używają konopi (samoleczenie), ale używanie wiąże się z gorszymi wynikami w testach uwagi i pamięci roboczej oraz z wyższym ryzykiem uzależnienia. Towarzystwa psychiatryczne nie zalecają kannabinoidów w ADHD.
Kiedy lekarz może rozważyć terapię
Wyjątkowo i nie z powodu samego ADHD - raczej przy współistniejącym innym wskazaniu (np. ból przewlekły), gdy leczenie ADHD jest ustabilizowane, a psychiatra ocenił ryzyko uzależnienia i interakcji ze stymulantami.
Przeciwwskazania i na co uważać
Wiek poniżej 25 lat (częsty w ADHD) to okres dojrzewania mózgu, w którym THC jest szczególnie niewskazane. Uzależnienia, psychozy, choroba afektywna dwubiegunowa. Łączenie ze stymulantami wpływa na tętno i ciśnienie; THC może nasilać senność i obniżać motywację.
Dlaczego samoleczenie konopiami szkodzi w ADHD
Wiele osób z ADHD sięga po konopie, by „wyciszyć” natłok myśli i niepokój, i subiektywnie odczuwa ulgę. Badania neuropsychologiczne pokazują jednak, że THC pogarsza pamięć roboczą, uwagę i kontrolę impulsów - czyli funkcje, które w ADHD są już osłabione. Osoby z ADHD mają też wyższe ryzyko rozwoju uzależnienia od konopi, a regularne używanie w okresie dojrzewania wiąże się z trwalszymi deficytami poznawczymi. Dlatego psychiatra zwykle najpierw optymalizuje leczenie ADHD - u wielu osób prawidłowo dobrany lek stymulujący usuwa potrzebę samoleczenia.
Jak przebiega terapia, jeśli psychiatra ją rozważy
Wyłącznie przy współistniejącym innym wskazaniu, u osoby dorosłej z ustabilizowanym leczeniem ADHD. Psychiatra wybiera preparaty o niskiej zawartości THC, monitoruje funkcje poznawcze, sen i objawy uzależnienia, a pogorszenie koncentracji lub motywacji kończy terapię. Pierwsza wizyta z przepisaniem preparatu odbywa się stacjonarnie.
Co zabrać na wizytę i o co zapyta psychiatra
Przygotuj:
- dokumentację diagnozy ADHD (wywiad, kwestionariusze, ewentualnie badanie psychologiczne)
- listę leków na ADHD i innych, z dawkami i efektem
- opis współistniejących problemów: sen, lęk, nastrój, używanie substancji
- wywiad rodzinny w kierunku psychoz i choroby afektywnej dwubiegunowej
- informację o wieku - do ok. 25. roku życia terapia THC jest szczególnie niewskazana
Czego realistycznie oczekiwać
Osoby z ADHD często zgłaszają, że konopie „uspokajają głowę” - to subiektywne wrażenie potwierdza się w ankietach, ale nie w testach: pod wpływem THC uwaga, pamięć robocza i kontrola impulsów pogarszają się. Realistyczne oczekiwanie wobec psychiatry to optymalizacja leczenia ADHD, która u wielu osób znosi potrzebę samoleczenia, oraz leczenie współistniejącego lęku i bezsenności metodami o lepszych dowodach. Terapia konopna z powodu samego ADHD nie jest rozważana.
Jaki specjalista i jak wygląda wizyta
Psychiatra prowadzący leczenie ADHD. Zabierz dokumentację diagnozy, listę leków i opis dotychczasowego leczenia. Pierwsza wizyta z przepisaniem preparatu odbywa się stacjonarnie.
Najczęstsze pytania
Czy konopia lecznicza pomaga na ADHD?
Nie ma wystarczających dowodów: jedyne małe badanie nie wykazało istotnego efektu, a używanie konopi może pogarszać uwagę i pamięć. Towarzystwa psychiatryczne nie zalecają kannabinoidów w ADHD. Decyduje psychiatra.
Czy mogę łączyć konopie z metylofenidatem?
Tylko za wiedzą psychiatry; połączenie wpływa na tętno, ciśnienie i funkcje poznawcze.
Dlaczego wiek ma znaczenie?
Do ok. 25. roku życia mózg dojrzewa; THC w tym okresie zwiększa ryzyko zaburzeń poznawczych i psychicznych.
Jaki lekarz?
Psychiatra prowadzący leczenie ADHD.
Czy wizyta gwarantuje receptę?
Nie. W ADHD psychiatra najczęściej nie zakwalifikuje do terapii THC; opłata za konsultację jest taka sama.
Czy konopie mogą pogorszyć objawy ADHD?
Tak. THC obniża pamięć roboczą, uwagę i motywację, a przewlekłe stosowanie w młodym wieku wiąże się z trwalszymi deficytami poznawczymi i wyższym ryzykiem uzależnienia.
Czy CBD pomaga na ADHD?
Nie ma badań klinicznych potwierdzających skuteczność CBD w ADHD; jedyne badanie preparatu THC:CBD nie wykazało istotnego efektu.
Porozmawiaj z lekarzem o ADHD
Na LekarzKonopny wybierzesz lekarza według specjalizacji, ceny i formy wizyty. O kwalifikacji do terapii decyduje lekarz po osobistym zbadaniu; konsultacja nie gwarantuje przepisania leku.
Źródła
- Cooper R.E. et al. (2017). Cannabinoids in attention-deficit/hyperactivity disorder: A randomised-controlled trial. European Neuropsychopharmacology
- Black N. et al. (2019). Cannabinoids for the treatment of mental disorders and symptoms of mental disorders: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Psychiatry
- National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2017). The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje (zmiana od 7 listopada 2024 r.) - osobiste zbadanie przed wystawieniem recepty
- Treść ma charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani reklamy produktu leczniczego wydawanego na receptę.
- O zasadności i bezpieczeństwie terapii, doborze surowca, dawkowaniu i właściwej formie konsultacji decyduje wyłącznie lekarz po ocenie indywidualnej sytuacji użytkownika.
- Konopia lecznicza to surowiec farmaceutyczny wydawany wyłącznie na receptę (Rpw). O zasadności leczenia decyduje lekarz.